Bài 21 trang 54 SGK Toán 9 tập 1:
Cho hai hàm số bậc nhất y = mx + 3 và y = (2m + 1)x – 5
Tìm giá trị của m để đồ thị của hai hàm số đã cho là:
a) Hai đường thẳng song song với nhau.
b) Hai đường thẳng cắt nhau.
Giải bài 21 trang 54 SGK Toán 9 tập 1:
* Cần nhớ: Các đường thẳng cắt nhau khi có a ≠ a'. Các đường thẳng song song khi có a = a' và b ≠ b'.
Ta có:
Hàm số y = mx + 3 có các hệ số a = m, b = 3.
Hàm số y = (2m + 1)x – 5 có các hệ số a' = 2m + 1, b' = –5
Vì hai hàm số là hai hàm số bậc nhất nên a và a' phải khác 0, tức là:
m ≠ 0 và 2m + 1 ≠ 0
⇔ m ≠ 0 và m ≠ –1/2
a) Tìm m để hai đường thẳng song song với nhau
Đồ thị của hai hàm số y = mx + 3 và y = (2m + 1)x – 5 là hai đường thẳng song song với nhau khi và chỉ khi a = a' và b ≠ b' tức là:
m = 2m + 1 ⇒ m = –1 (thỏa điều kiện)
và b ≠ b' (vì 3 ≠ –5)
Vậy với m = –1 thì hai đường thẳng trên song song với nhau
b) Tìm m để hai đường thẳng cắt nhau.
Đồ thị của hai hàm số y = mx + 3 và y = (2m + 1)x – 5 là hai đường thẳng cắt nhau khi và chỉ khi a ≠ a', tức là:
m ≠ 2m + 1 ⇒ m ≠ –1.
Kết hợp với điều kiện trên, ta có: m ≠ –1; m ≠ 0 và m ≠ –1/2.