Trong chương trình Hóa học vô cơ lớp 12, các hợp chất của Calcium (Canxi) đóng vai trò vô cùng quan trọng vì tính ứng dụng cao trong công nghiệp xây dựng và đời sống. Bài tập xác định chất dựa trên các trạng thái tồn tại tự nhiên như đá vôi, đá hoa hay khả năng chữa cháy của sản phẩm khí là một dạng bài tập tổng hợp giúp học sinh củng cố kiến thức về chu trình chuyển hóa của Carbon và Calcium.
Y là hợp chất của calcium có nhiều ở dạng đá vôi, đá hoa,… Hợp chất Z có trong thành phần không khí và thường dùng để chữa cháy. Biết Z được sinh ra khi cho Y phản ứng với dung dịch acid mạnh. Xác định Y và Z, viết phương trình hoá học của phản ứng.
Dữ kiện: Y là hợp chất của calcium, tồn tại phổ biến trong tự nhiên dưới dạng các khoáng vật như đá vôi, đá hoa (đá marble), phấn, vỏ các loài sò, ốc...
Suy luận: Thành phần chính của các loại đá này chính là muối Calcium carbonate. Vậy Y là $CaCO_3$.
Dữ kiện 1: Z có trong không khí và dùng để chữa cháy (không duy trì sự cháy và sự hô hấp).
Dữ kiện 2: Z là sản phẩm khi cho Y ($CaCO_3$) tác dụng với dung dịch acid mạnh (như $HCl, H_2SO_4$ loãng).
Suy luận: Khí sinh ra từ phản ứng giữa muối carbonate và acid mạnh là khí carbon dioxide. Vậy Z là $CO_2$.
- Y là hợp chất của calcium có nhiều ở dạng đá vôi, đá hoa,… nên Y là CaCO3.
- Hợp chất Z có trong thành phần không khí và thường dùng để chữa cháy.
Lại có, Z được sinh ra khi cho Y phản ứng với dung dịch acid mạnh vậy Z là CO2.
Phương trình hoá học của phản ứng:
CaCO3 + 2H+ → Ca2+ + CO2 + H2O
Qua lời giải bài 4 trang 109 Hóa 12 Chân trời sáng tạo SGK, các em cần lưu ý:
Calcium carbonate ($CaCO_3$): Là hợp chất không tan trong nước nhưng tan trong các dung dịch acid mạnh hoặc nước có hòa tan khí $CO_2$ (tạo thành muối tan $Ca(HCO_3)_2$).
Carbon dioxide ($CO_2$): Là một oxit acid, ở trạng thái rắn (đá khô) dùng để làm lạnh và ở trạng thái khí nén dùng để chữa cháy hiệu quả cho các đám cháy nhỏ (trừ đám cháy kim loại mạnh như $Mg, Al$).
• Xem thêm: