Trong chương trình Vật lí 12, việc xác định độ lớn của cảm ứng từ $\vec{B}$ là một kỹ năng quan trọng giúp chúng ta hiểu được độ mạnh yếu của từ trường tại một điểm. Bằng cách đo lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong đó, ta có thể dễ dàng tính toán được giá trị này thông qua định luật Ampere.
Một đoạn dây dài 15 cm được đặt vuông góc với một từ trường đều. Khi có dòng điện 2 A chạy trong đoạn dây thì có lực từ tác dụng lên đoạn dây. Biết lực từ có độ lớn là 0,015 N. Xác định cảm ứng từ của từ trường đều.
Trước khi giải, chúng ta cần liệt kê các giá trị đã cho và thực hiện đổi đơn vị về hệ chuẩn (SI):
Chiều dài đoạn dây ($l$): $15\ cm = 0,15\ m$.
Cường độ dòng điện ($I$): $2\ A$.
Lực từ ($F$): $0,015\ N$.
Góc hợp bởi dây dẫn và đường sức từ ($\theta$): Vì dây dẫn đặt vuông góc với từ trường nên $\theta = 90^\circ$.
Cần tìm: Cảm ứng từ ($B$).
Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn thẳng mang dòng điện được xác định bởi công thức:
Từ đó, ta suy ra công thức để xác định độ lớn cảm ứng từ $B$:
Vận dụng công thức tính cảm ứng từ:
$B=\frac{F}{Ilsin\theta }$ $=\frac{0,015}{2.0,15sin90^o}=0,05(T)$
Qua lời giải bài 3 trang 71 Vật lí 12 Chân trời sáng tạo, các em cần lưu ý:
Đơn vị của cảm ứng từ: Là Tesla ($T$).
Lưu ý quan trọng: Luôn phải đổi đơn vị chiều dài từ $cm$ sang $m$ để kết quả tính toán chính xác.
Ý nghĩa: Giá trị $B$ càng lớn thì từ trường tại nơi đó càng mạnh và lực từ tác dụng lên dây dẫn càng lớn.
• Xem thêm: