Dao động kí điện tử là một thiết bị quan trọng trong phòng thí nghiệm vật lí, cho phép chúng ta quan sát trực quan dạng sóng của điện áp và dòng điện theo thời gian. Việc xác định tần số dựa trên hình ảnh hiển thị trên màn hình dao động kí là một kỹ năng thực hành cơ bản. Bài viết này sẽ hướng dẫn các em cách tính toán chu kì và tần số từ các ô chia trên trục hoành của thiết bị.
Xét một mạch tạo sóng với đầu ra được nối với một dao động kí điện tử dùng để hiển thị mối liên hệ giữa cường độ của tín hiệu điện áp theo thời gian. Dựa vào hình ảnh quan sát được trên màn hình của dao động kí điện tử trong Hình 13P.2, hãy xác định tần số của dòng điện xoay chiều được tạo ra bởi mạch tạo sóng âm tần nói trên. Biết mỗi ô trên trục hoành ứng với khoảng thời gian 0,5 ms.

Để giải bài toán này, chúng ta cần thực hiện các bước sau:
Xác định chu kì ($T$): Quan sát đồ thị hình sin trên màn hình và đếm số ô tương ứng với một dao động toàn phần (khoảng cách giữa hai đỉnh sóng liên tiếp hoặc hai điểm tương ứng cùng trạng thái).
Tính giá trị chu kì: Nhân số ô đã đếm được với giá trị thời gian của mỗi ô (đề bài cho là $0,5$ ms). Lưu ý đổi đơn vị từ mil giây (ms) sang giây (s).
Tính tần số ($f$): Sử dụng công thức liên hệ giữa tần số và chu kì: $f = \frac{1}{T}$.
Chu kì của dòng điện là: T = 4 ô = 0,5.4 = 2 (ms);
Tần số của dòng điện là: f = 1/T = 1/2 = 0,5 (Hz)
Qua lời giải bài 3 trang 91 Vật lí 12 Chân trời sáng tạo SGK, các em cần nhớ:
Trục hoành (trục ngang): Trên dao động kí luôn biểu diễn thời gian ($t$). Đơn vị thường gặp là ms hoặc $\mu s$.
Cách đọc đồ thị: Để tránh sai sót, các em nên đếm khoảng cách từ đỉnh sóng này đến đỉnh sóng kế tiếp để xác định đúng 1 chu kì.
Đơn vị: Luôn nhớ đổi đơn vị thời gian về Giây (s) trước khi tính tần số để kết quả có đơn vị là Hertz (Hz).
• Xem thêm: