Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 95 Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức tập 1

Nghĩa của từ ngữ

Câu 1 trang 95 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1:

Giải thích nghĩa của từ thở được dùng trong dòng thơ Mái lá khoan thai thở làn khói nhẹ. Chỉ ra sự khác biệt về nghĩa của từ thở trong ngữ cảnh này với từ thở trong câu Em bé thở đều khi ngủ say

Trả lời:

- Từ “thở” trong Mái lá khoan thai thở làn khói nhẹ là từ “thở” mang nghĩa chuyển.

+ Mái lá “thở” nghĩa là tỏa ra làn khói nhẹ, những làn khói ấm áp, đậm đà hương quê

- Còn từ “thở” trong Em bé thở đều khi ngủ say là từ thở mang nghĩa gốc, chỉ hoạt động hô hấp của con người, là hành động hít không khí vào lồng ngực, vào cơ thể rồi đưa trở ra qua mũi, miệng.

Câu 2 trang 95 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1:

Tìm các từ láy trong bài thơ. Chọn một từ để giải thích nghĩa và nêu tác dụng của từ láy đó.

Trả lời:

- Các từ láy trong bài thơ là: đêm đêm, leng keng, sớm sớm, chiều chiều, lao xao, véo von, khúc khích, lửng lơ, xao xuyến, thẹn thò, ngọt ngào.

- Từ láy “lao xao”:

+Chỉ những âm thanh hoặc tiếng động nhỏ rộn lên xen lẫn vào nhau, nghe không rõ, không đều. 

+ Tác dụng:  thể hiện trạng thái, sự vận động của thiên nhiên, khiến hình ảnh thiên nhiên trong bài thơ hiện lên tràn đầy sức sống và có hồn hơn.

Dấu câu

Câu 3 trang 95 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1:

Cho biết công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu ngoặc kép trong bài thơ “Gò me”

Trả lời:

- Dấu ngoặc đơn: dùng chú thích, bổ sung thêm nội dung cho câu thơ trước đó.

- Dấu ngoặc kép: đánh dấu đoạn dẫn trực tiếp từ lời câu hò được nêu ra trong bài “Hò … ơ… Trai Biên Hòa lụy gái Gò Me/ Không vì sắc lịch mà chỉ vì mê giọng hò”.

Câu 4 trang 96 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1:

Chỉ ra các biện pháp tu từ trong những dòng thơ sau và cho biết tác dụng:

a) Ao làng trăng tắm, mây bơi

Nước trong như nước mắt người tôi yêu

b) Nằm dưới hàng me, nghe tre thổi sáo

c) Me non cong vắt lưỡi liềm

Lá xanh như dải lụa mềm lửng lơ

d) Tre thôi khúc khích, mây chìm lắng nghe

Trả lời:

a. Biện pháp tu từ: 

+ Nhân hóa: trăng tắm, mây bơi

+ So sánh: nước trong như nước mắt người tôi yêu

- Tác dụng:

+ Biện pháp tu từ nhân hóa khiến trăng và mây có hồn như con người: biết tắm, biết bơi, hòa mình với thiên nhiên

+ Biện pháp so sánh giúp câu thơ trở nên sinh động, gợi cảm hơn

b. Biện pháp tu từ: 

+ Nhân hóa: tre thổi sáo

- Tác dụng:

+ Biện pháp tu từ nhân hóa khiến tre có hồn như con người: thổi sáo du dương

c. Biện pháp tu từ: 

+ So sánh: me non so sánh với lưỡi liềm; lá xanh so sánh với dải lụa

- Tác dụng:

+ Biện pháp so sánh giúp câu thơ trở nên sinh động, gợi cảm hơn

d. Biện pháp tu từ:

+ Nhân hóa: tre thôi khúc khích, mây lắng nghe

- Tác dụng:

+ Biện pháp tu từ nhân hóa khiến tre và mây có hồn như con người: tre và mây như hai người bạn của nhau.