Ước lượng kết quả phép tính là một kỹ năng thực tế giúp chúng ta kiểm tra nhanh chóng tính hợp lý của đáp án. Phương pháp này bao gồm việc làm tròn các số trong biểu thức về các giá trị dễ tính nhẩm. Sau đây là cách ước lượng kết quả rồi so sánh với tính toán chính xác bằng máy tính cầm tay.
Hãy ước lượng kết quả của các phép tính sau rồi so sánh với kết quả tìm được bằng máy tính cầm tay.
a) (−35,1).(−64):13;
b) (−8,8).(−4,1):2,6;
c) 7,9.(−73):(−23).
Để ước lượng, ta làm tròn các số thập phân và các số nguyên phức tạp về các số tròn trịa, dễ chia hết hoặc dễ nhân nhẩm. Sau đó, ta so sánh kết quả ước lượng với kết quả chính xác thu được từ máy tính.
Quy tắc làm tròn ước lượng: Ta ưu tiên làm tròn các số về hàng đơn vị hoặc hàng chục gần nhất, sao cho phép tính trở nên đơn giản nhất có thể.
a) (−35,1) . (−64) : 13
* Ước lượng kết quả:
Ta có: −35,1 ≈ −35.
Do đó (−35,1) . (−64) : 13 ≈ (−35) . (−64) : 13 = 35 . 64 : 13
= 2240 : 13 = 172,3076… ≈ 172 (chữ số thập phân thứ nhất là 3 < 5)
* Tính bằng máy tính cầm tay:
(−35,1) . (−64) : 13 = 172,8.
b) (−8,8) . (−4,1) : 2,6
* Ước lượng kết quả:
Ta có: −8,8 ≈ −9; −4,1 ≈ −4; 2,6 ≈ 3.
Do đó (−8,8) . (−4,1) : 2,6 ≈ (−9) . (−4) : 3
= 9 . 4 : 3 = 36 : 3 = 12.
* Tính bằng máy tính cầm tay:
(−8,8) . (−4,1) : 2,6 = 13,876923…...
c) 7,9 . (−73) : (−23)
* Ước lượng kết quả:
Ta có: 7,9 ≈ 8.
Do đó 7,9 . (−73) : (−23) ≈ 8 . (−73) : (−23) = (−584) : (−23)
= 584 : 23 = 25,3913…… ≈ 25 (chữ số thập phân thứ nhất là 3 < 5).
* Tính bằng máy tính cầm tay:
7,9 . (−73) : (−23) = 25,073913…...
Như vậy, ta thấy hai cách làm cho ta hai kết quả xấp xỉ nhau nhưng tính bằng máy tính cầm tay cho ta kết quả với độ chính xác cao hơn, còn ước lượng kết quả lại có thể tính nhẩm dễ dàng hơn.
Phương pháp ước lượng bằng cách làm tròn giúp ta tính toán nhẩm nhanh chóng, cho ra kết quả xấp xỉ hợp lý. Mặc dù kết quả chính xác hơn được tìm bằng máy tính cầm tay, ước lượng vẫn là một công cụ hữu ích để kiểm tra nhanh độ lớn của đáp án.
| Phép tính | Ước lượng (≈) | Tính chính xác |
| a) $(-35,1) \cdot (-64) : 13$ | $172$ | $172,8$ |
| b) $(-8,8) \cdot (-4,1) : 2,6$ | $12$ | $13,88...$ |
| c) $7,9 \cdot (-73) : (-23)$ | $25$ | $25,07...$ |
• Xem thêm: