Hotline 0939 629 809

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học, phân loại nguyên tố theo cấu hình electron và tính chất hoá học - Hoá 10 bài 5 CTST

16:03:3703/12/2022

Cách đây hàng nghìn năm, người ta chỉ biết đến một số nguyên tố như đồng (copper), bạc (silver), và vàng (gold). Mãi đến năm 1700, cũng chỉ có 13 nguyên tố được xác định. Khi đó các nhà hoá học ghi ngờ vẫn còn nhiều nguyên tố bí ẩn khác chưa được khám phá,...trong bảng tuần hoàn các nguyên tố được sắp xếp theo nguyên tắc...

Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố được sắp xếp theo nguyên tắc nào và có mỗi liên hệ như thế nào với cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố đó? Cách phân loại nguyên tố theo cấu hình electron và tính chất hoá học như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

I. Lịch sử phát minh định luật tuần hoàn và bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

- Năm 1869, nhà hóa học Mendeleev đã công bố bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, trong đó, các nguyên tố được sắp xếp theo thứ tự tăng dần khối lượng nguyên tử.

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học của Mendeleev

Bảng tuần hoàn hiện đại ngày nay được xây dựng trên cơ sở mối liên hệ giữa số hiệu nguyên tử và tính chất của nguyên tố, các nguyên tố được sắp xếp theo thứ tự tăng dần số hiệu nguyên tử.

II Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

1. Ô nguyên tố

- Mỗi nguyên tố hóa học được xếp vào một ô trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, gọi là ô nguyên tố.

- Số thứ tự của một ô nguyên tố bằng số hiệu nguyên tử của nguyên tố hóa học trong ô đó.

Ví dụ: Ô nguyên tố aluminium

Ô nguyên tố Aluminium

2. Chu kì

- Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành một hàng, gọi là chu kì.

- Số thứ tự của chu kì bằng số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố trong chu kì.

- Bảng tuần hoàn gồm 7 chu kì:

+ Các chu kì 1, 2 và 3 là các chu kì nhỏ.

+ Các chu kì 4, 5, 6 và 7 là các chu kì lớn.

Các nguyên tố thuộc chu kỳ 2 và chu kỳ 3 Hoá 10 bài 5

3. Nhóm

- Nhóm là tập hợp các nguyên tố mà nguyên tử có cấu hình electron tương tự nhau (trừ nhóm VIIIB), do đó có tính chất hóa học gần giống nhau và được xếp theo cột.

- Số thứ tự của nhóm A bằng số electron ở lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố trong nhóm.

- Bảng tuần hoàn hiện nay có 18 cột, chia thành 8 nhóm A (IA đến VIIIA) và 8 nhóm B (IB đến VIIIB). Mỗi cột tương ứng với một nhóm, riêng nhóm VIIIB có 3 cột.

Electron hóa trị là những electron có khả năng tham gia hình thành liên kết hóa học. Chúng thường nằm ở lớp ngoài cùng hoặc cả ở phân lớp sát lớp ngoài cùng nếu phân lớp đó chưa bão hòa. Những nguyên tố có cùng số electron hóa trị thường có tính chất hóa học tương tự nhau.

Biểu diễn các electron hoá trị của các nguyên tố nhóm A Hoá 10 bài 5

4. Phân loại nguyên tố dựa theo cấu hình electron và tính chất hóa học

- Các nguyên tố hóa học cũng có thể được chia thành các khối như sau:

+ Khối các nguyên tố s gồm các nguyên tố thuộc nhóm IA và nhóm IIA, có cấu hình electron: [Khí hiếm] ns1-2.

+ Khối các nguyên tố p gồm các nguyên tố thuộc nhóm IIIA đến VIIIA (trừ nguyên tố He), có cấu hình electron: [Khí hiếm] ns2np1-6.

+ Khối các nguyên tố d gồm các nguyên tố nhóm B, có cấu hình electron: [khí hiếm] (n – 1)d1-10ns1-2.

+ Khối các nguyên tố f gồm các nguyên tố xếp thành 2 hàng ở cuối bảng tuần hoàn, có cấu hình electron: [Khí hiếm] (n – 2)f0-14(n – 1)d0-2ns2 (trong đó n = 6 và n = 7)

- Dựa vào tính chất hóa học, người ta phân loại các nguyên tố hóa học thành:

+ Nguyên tố kim loại;

+ Nguyên tố phi kim;

+ Khí hiếm.

5. Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn:

+ Các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.

+ Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp vào cùng một chu kì.

+ Các nguyên tố có cùng số electron hóa trị trong nguyên tử được xếp vào cùng một nhóm, trừ nhóm VIIIB.

Hy vọng với bài viết Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học, phân loại nguyên tố theo cấu hình electron và tính chất hoá học - Hoá 10 bài 5 sách Chân trời sáng tạo ở trên đã giúp các em hiểu và nắm vững phần kiến thức này. Mọi góp ý và thắc mắc các em hãy để lại nhận xét dưới bài viết để Hay Học Hỏi ghi nhận và hỗ trợ, chúc các em học tốt.

> Xem đầy đủ bài viết Lý thuyết SGK Hoá 10 Chân trời sáng tạo

• Xem các bài tập SGK Hoá 10 Chân trời sáng tạo cùng chuyên mục

> Bài 1 trang 42 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo): Viết cấu hình electron và xác định vị trí của các nguyên tố sau trong bảng tuần hoàn...

> Bài 2 trang 42 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo): Dãy nào gồm các nguyên tố có tính chất hóa học tương tự nhau? Vì sao?...

> Bài 3 trang 42 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo): Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố sau:...

Đánh giá & nhận xét

captcha