Bài 9.7 trang 90 Toán 8 Tập 2 Kết nối tri thức:
Cho AM, BN, CP là các đường trung tuyến của tam giác ABC. Cho A'M', B'N', C'P' là các đường trung tuyến của tam giác A'B'C'. Biết rằng ΔA′B′C′ ∽ ΔABC.
Chứng minh rằng: \frac{A'M'}{AM}=\frac{B'N'}{BN}=\frac{C'P'}{CP}
Phân tích bài toán
Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần vận dụng linh hoạt:
Định nghĩa tam giác đồng dạng: Suy ra các cặp cạnh tỉ lệ và các cặp góc bằng nhau tương ứng.
Tính chất đường trung tuyến: Chia cạnh đối diện thành hai đoạn thẳng bằng nhau.
Trường hợp đồng dạng cạnh - góc - cạnh (c.g.c): Dùng để chứng minh các tam giác nhỏ (chứa đường trung tuyến) đồng dạng với nhau.
Giải Bài 9.7 trang 90 Toán 8 Tập 2 Kết nối tri thức:
Ta có hình minh hoạ sau:

Bước 1: Khai thác giả thiết tam giác đồng dạng
Vì $\Delta A'B'C' \backsim \Delta ABC$ nên ta có:
Tỉ số các cạnh tương ứng: $\frac{A'B'}{AB} = \frac{B'C'}{BC} = \frac{A'C'}{AC}$ (1)
Các góc tương ứng bằng nhau: $\widehat{B} = \widehat{B'}$, $\widehat{C} = \widehat{C'}$, $\widehat{A} = \widehat{A'}$ (2)
Bước 2: Chứng minh cặp tam giác nhỏ đồng dạng
Xét $\Delta A'B'M'$ và $\Delta ABM$ có:
$\widehat{B'} = \widehat{B}$ (theo (2)).
Vì $M, M'$ lần lượt là trung điểm của $BC$ và $B'C'$ nên $BM = \frac{1}{2}BC$ và $B'M' = \frac{1}{2}B'C'$.
Do đó: $\frac{B'M'}{BM} = \frac{\frac{1}{2}B'C'}{\frac{1}{2}BC} = \frac{B'C'}{BC}$.
Mà $\frac{B'C'}{BC} = \frac{A'B'}{AB}$ (theo (1)).
Suy ra: $\frac{B'M'}{BM} = \frac{A'B'}{AB}$.
Từ các yếu tố trên, ta có $\Delta A'B'M' \backsim \Delta ABM$ (c.g.c).
$$\Rightarrow \frac{A'M'}{AM} = \frac{A'B'}{AB} \quad (3)$$
Bước 3: Tương tự cho các cặp trung tuyến còn lại
Bước 4: Kết luận
Từ (1), (3), (4) và (5), ta suy ra:
$$\frac{A'M'}{AM} = \frac{B'N'}{BN} = \frac{C'P'}{CP} \left( = \frac{A'B'}{AB} \right)$$
(Điều phải chứng minh).
Tổng kết kiến thức
Định lý bổ sung: Trong hai tam giác đồng dạng, tỉ số của hai đường trung tuyến tương ứng bằng tỉ số đồng dạng.
Mở rộng: Tính chất này cũng đúng đối với đường cao tương ứng và đường phân giác tương ứng của hai tam giác đồng dạng.
Những lỗi học sinh hay mắc phải
Không chứng minh tam giác nhỏ đồng dạng: Nhiều bạn thừa nhận ngay tỉ số trung tuyến mà không qua bước chứng minh $\Delta A'B'M' \backsim \Delta ABM$.
Nhầm lẫn đỉnh tương ứng: Khi chứng minh $\Delta A'B'N' \backsim \Delta ABN$, nếu viết sai thứ tự đỉnh sẽ dẫn đến lập tỉ số cạnh sai.
Quên điều kiện trung điểm: Không giải thích rõ vì sao $\frac{B'M'}{BM} = \frac{B'C'}{BC}$ có thể bị trừ điểm trình bày.
Mẹo giải nhanh
Để nhớ các tính chất của tam giác đồng dạng:
Mọi đoạn thẳng tương ứng (cạnh, chu vi, trung tuyến, phân giác, đường cao) đều tỉ lệ với nhau theo cùng một tỉ số $k$.
Riêng diện tích sẽ tỉ lệ theo bình phương tỉ số đồng dạng ($k^2$).